Expositie

The Fly and the Man with Golden Possessions (2024)

In juni 2024 presenteerde Régis Gonçalves de tentoonstelling The Fly and the Man with Golden Possessions bij Arti et Amicitiae. Dit eerste deel van het drieluik is een aangrijpend artistiek onderzoek naar het onvertelde levensverhaal van zijn grootvader, Antonio Benjamim Gonçalves. Geboren rond 1860 in Minas Gerais in Brazilië, zou hij als ‘dekhengst’ hebben gefunctioneerd op een plantage, waar hij door de eigenaar werd ingezet om vrouwen die tot slaaf waren gemaakt te bevruchten. Deze praktijk, die tot ver na de afschaffing van de slavernij in 1888 in Brazilië voorkwam, is nauwelijks gedocumenteerd, maar leeft voort in mondeling overgeleverde familieverhalen.

In een serie krachtige, confronterende werken toont Régis hoe de zwarte man werd gereduceerd tot object: tot lichaamsdeel, tot krachtbron, tot handelswaar. De tentoonstelling laat de mannelijke figuur zien door de ogen van de plantage-eigenaar: als beestachtig, anoniem, maar begeerd om zijn ‘gouden bezittingen’. De vlieg in de titel staat symbool voor de uitbuiter: een insect dat zich voedt met bloed, net als de slaveneigenaar die zich verrijkte ten koste van de menselijke waardigheid.

Een deel van dit verhaal kreeg tijdens de tentoonstelling een extra dimensie in de vorm van een korte eenakter, geschreven door Régis Gonçalves zelf. Op een schurende manier toont de eenakter hoe het koloniale denken tot in het intieme doordrong: het lichaam als bezit, als economische investering. De dialoog is rauw, confronterend en onthult de wrede logica achter het systeem van slavernij en voortplanting.

Deze expositie geeft niet alleen een stem aan een vergeten geschiedenis, maar verbindt die ook met hedendaagse thema’s rondom erfgoed, racisme en systematische ongelijkheid. The Fly and the Man with Golden Possessions is het eerste deel van een drieluik dat de geschiedenis van Régis’ familie ontrafelt, en in bredere zin het koloniale verleden van Brazilië onder de loep neemt.